Siyaset Merkezli Ekonomik Kriz

2018’in dördüncü çeyreğinde yüzde 3 küçülen Türk Ekonomisi, 2019’da da küçülmeye devam ediyor. Özel ve kamusal alandaki borçlanmalar, enflasyon rakamlarının yüksekliği ve S-400 ile F-35 gibi dış politikada yaşanan krizler, ekonomide bunalım döneminin işaretleridir. Özellikle 2019 yılı ortasından itibaren daha kırılgan Türk Lirası ile karşılaşmak olasılık dahilinde. Bunların yanında devam eden, iç siyasette çözülememiş sorunlar İstanbul seçimlerinin tekrarlanacak olması piyasaları derinden rahatsız etmiş durumda.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı seçiminin iptali ve yenileme kararı ile ivmelenen kötü ekonomik gidişat, Merkez Bankası’nın müdahale etmesine rağmen devam ediyor. Seçimlerin 23 Haziran tarihinde yapılacak olması, o tarihe dek ekonomideki kötü gidişatın derinleşerek süreceği anlamına geliyor. 31 Mart seçimleri sonrasında açıklanan Nisan ayı ekonomik verileri, Şubat ve Mart aylarında görülen toparlanmaların yeniden negatif yönde seyrettiğini göstermektedir.

2019’un ilk çeyreğinde küçülen Türkiye ekonomisi

31 Mayıs Cuma günü belli olan büyüme verilerine göre, Türkiye Ekonomisi, 2019’un ilk çeyreğinde yıllık olarak yüzde 2,6 küçüldü. Özel tüketim ve yatırım kalemlerinde de daralmanın devam ettiği görülmekte. Yıllardır büyümeye en güçlü desteği veren inşaat sektöründeki kayıplar yüzde 10,9’a yükseldi. Sanayi sektörü ise yüzde 4,3 daraldı.
Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin hızla erimesi, bütçe açıklarının devam etmesi ve Dolar/TL’nin dengesiz artışı, ekonominin dalgalı bir denizde olduğunu göstermektedir. Son bir ayda Türkiye bankalarının uluslararası piyasalarda 4,5 milyar ABD Doları satması ve devlet giderlerinin yüzde 29 artış göstermesi ekonomide zor günlerin bizi beklediğinin habercisi.
Son üç yıl ekonomik büyüme verileri

Nisan ayı enflasyon verileri

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 3 Mayıs’ta Nisan ayı enflasyon verilerini açıkladı. Bu verilere göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE), yıllık bazda yüzde 19,50 oldu. Yıllık en fazla artış ise yüzde 31,86 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda. Hane halkı tüketimlerinin küçülmesinin en büyük sebebi şüphesiz ki “mutfaktaki yangın”. Ayrıca fiyatların ani artışından rahatsız olan sadece tüketici değil, üreticiler de bu durumdan şikayetçi. Küresel ekonomik savaşların devam etmesi, brent petrol fiyatlarının ani yükselmesine sebep oldu. Bu koşullar ürünün satışını yapan hal esnafını da zor duruma soktu.
Yıllık TÜFE endeksi

Siyasi krizin ekonomiye etkisi

Türkiye’de pürüzlü demokrasi ve beraberinde yaşanan derin kaygılar ekonominin geleceğini derinden etkilemekte. Özellikle İstanbul seçimlerinin tekrarlanacak olması, ekonomik kaygıları artırmaktadır. Hükümetin yerel seçimler için yaptığı aşırı harcamalar ve bir türlü seçimlerin demokratik zemine oturtulamaması krizin derinleşmesine sebep olmaktadır. MIT (Massachusetts Teknoloji Enstitüsü) Ekonomi alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Daron Acemoğlu’na göre, ekonomik kriz henüz başlamadı. Açıklamasına devam eden Acemoğlu “Kamu maliyesinin durumu, kamu kuruluşları aracılığıyla verilen örtük garantiler nedeniyle, göründüğünden bile kötü olabilir. Her şey sağlıksız ve çok riskli görünüyor. Türkiye siyasetine ve ekonomisine yönelik güven dibe vurmuşken, krizle baş etme ihtimal çok düşük.” ifadelerini kullandı.
Sonuç olarak, adalet kurumunun güvenirliğinin her geçen gün zayıfladığı ülkemizde, hukukun üstünlüğü korunmadan ve siyasi krizler son bulmadan ekonomik yapılanmaya odaklanmamız zor görünüyor. Şeffaf devlet geleneği yaratmadığımız sürece, güçlü ekonomiden ve adil yargı süreçlerinden bahsetmemiz imkânsız.